🧪 Madde Bağımlılığı

🔹 Tanım: Madde bağımlılığı, bir kişinin beyin işlevlerini etkileyen maddelere karşı fiziksel ve psikolojik bağımlılık geliştirmesi durumudur. Kişi, maddeyi kullanmadığında yoksunluk belirtileri yaşar ve maddeyi zararlı sonuçlarına rağmen kullanmaya devam eder.

🔹 Sık Görülen Maddeler:

• Nikotin (sigara)
• Alkol
• Uyuşturucu maddeler: esrar, eroin, kokain, metamfetamin, ekstazi vb.
• Uyarıcı ilaçlar: reçetesiz kullanılan bazı haplar (örneğin uyku veya dikkat ilaçları)

🔹 Belirtileri:

• Maddeye yoğun istek (craving)
• Kullandığı miktarı artırma eğilimi (tolerans)
• Maddeyi bırakamama
• Madde kullanmadığında sinirlilik, terleme, mide bulantısı gibi yoksunluk belirtileri
• Günlük yaşamı madde etrafında şekillendirme
• Aile, okul veya iş yaşamında bozulmalar

🔹 Nedenleri:

• Biyolojik: Beyindeki dopamin (haz hormonu) sisteminin bozulması
• Psikolojik: Depresyon, kaygı, yalnızlık, stres
• Sosyal: Ailede madde kullanımı, arkadaş baskısı, olumsuz çevre
• Erken yaşta merak veya deneme davranışları

🔹 Sonuçları:

• Fiziksel: Karaciğer, akciğer, kalp ve sinir sistemi hasarları
• Psikolojik: Depresyon, anksiyete, hafıza bozukluğu
• Sosyal: Aile içi sorunlar, okul/iş başarısızlığı, suç davranışları
• Ekonomik: Sürekli madde temini için para harcama

🔹 Tedavi Yöntemleri:

1. Tıbbi Destek: Yoksunluk döneminde ilaç tedavisi, detoks (temizlenme süreci).
2. Psikoterapi: Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Motivasyonel Görüşme, Grup terapileri.
3. Rehabilitasyon Merkezleri: Uzun süreli destek programları.
4. Aile ve Sosyal Destek: Ailenin sürece katılması iyileşmeyi hızlandırır.